Türkiye’de mesleklerine göre ilk kadınlar listesi

İlk kadın arkeolog: Jale İnan (1943)

Türkiye’nin ilk kadın arkeoloğudur. Uzun yıllar devam eden programlı kazılarla Perge ve Side antik kentlerinin gün ışığına çıkarılmasına emek vermiş; çıkarılan eserlerin sergilenmesi için Antalya ve Side müzelerinin kurulmasını sağlamıştır. Programlı kazıların dışında tarihi eser kaçakçılığına karşı çeşitli kurtarma kazıları gerçekleştirmiştir. Türkiye’nin ilk arkeologlarından Aziz Ogan’ın kızı, zamanın önde gelen bilim insanlarından Mustafa İnan’ın eşidir.

İlk kadın avukat: Süreyya Ağaoğlu (1925)

Türkiye’nin ilk kadın avukatı[1] ve kadın hakları savunucularındandır. Ünlü düşünür ve siyasetçi Ahmet Ağaoğlu’nun kızı, yazar ve siyasetçi Samet Ağaoğlu’nun kızkardeşidir.

İlk kadın bakan: Türkân Akyol (1971)

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’ni bitirdi. Dahiliye, Göğüs Hastalıkları Uzmanlığı, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyeliği ve Rektörlüğü, XVIII. Dönem İzmir Milletvekilliği ile Sağlık ve Sosyal Yardım, Devlet Bakanlıkları yaptı. Evli ve iki çocuk annesidir.

İlk kadın başbakan: Tansu Çiller (1993)

Tansu Penbe Çiller (24 Mayıs 1946, İstanbul): Türk ekonomist, akademisyen, siyasetçi ve 22. Türkiye Başbakanı. Başbakanlık görevini 1993–1996 yılları arasında sürdürmüş olan Çiller, Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki ilk ve tek kadın başbakandır. 1993–2002 yılları arasında Doğru Yol Partisi genel başkanlık görevini sürdürmüştür. 1996–1997 yılları arasında Başbakan yardımcılığı ve Dışişleri Bakanlığı görevini üstlenmiştir.

İlk kadın belediye başkanı: Sadiye Hanım (1930)

Sadiye Hanım, Kılıçkaya Belediyesi eski başkanıdır. 1930 yılında, bugün Artvin ili Yusufeli ilçesine bağlı Kılıçkaya beldesinde Belediye Başkanı seçilerek, “Türkiye’nin İlk Kadın Belediye Başkanı” oldu ve iki yıl bu görevi yürüttü. 1950 yılında Mersin’den Belediye Başkanı seçilen Müfide İlhan, Türkiye’nin ilk kadın belediye başkanı olarak bilinse de bu doğru değildir.

İlk kadın doktor: Safiye Ali (1923)

 

Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk kadın tıp doktoru ve tıp eğitimi veren ilk kadındır. Anne çocuk sağlığı üzerine çalışmalar yapan Safiye Ali’nin adı Süt Damlası Bakımevleri ile anılır. Mesleki çalışmalarının yanı sıra İstanbul’da başlayan feminist harekete katılarak Türk kadınının seçilme hakkı için mücadele etmiştir.

İlk kadın jet pilotu: Leman Altınçekiç (1958)

İlk Türk kadın jet pilotu. NATO kuvvetlerinin de ilk ve uzun zaman boyunca tek kadın jet pilotu olmuştur. Daha hızlı ve daha yüksekten uçmak arzusuyla jet pilotu eğitimi almak istedi. Ağustos 1958’de Eskişehir’deki jet eğitim filosuna katıldı ve kısa sürede eğitimini başarıyla tamamladı. Kasım 1958’de jet pilotu brövesini takan Leman Bozkurt, dokuz yıl süreyle F-84 ve T-33 jet uçaklarında uçtu. Sonraki yıllarda Hava Kuvvetleri’nin karargâh hizmetlerinde çalıştı. Personel Plan Şube Müdürü ve Merkez Şube Müdürü olarak görev yapan Leman Bozkurt Altınçekiç, kıdemli albay olarak Hava Kuvvetleri’nden emekli oldu. Leman Bozkurt Altınçekiç, 4 Mayıs 2001’de İzmir’de hayatını kaybetmiştir.

İlk kadın savaş pilotu: Sabiha Gökçen (1937)

Türkiye’nin ilk kadın pilotlarından birisidir ve dünyanın ilk kadın savaş uçağı pilotudur[3][4][5]. Mustafa Kemal Atatürk’ün sekiz manevî evladından birisi idi. Uçuş kariyeri boyunca 8.000 saat civarı uçuş gerçekleştirdi; bunlardan otuz ikisi muharebe görevi idi.[3] Adı, Sabiha Gökçen Uluslararası Havaalanı’na verilmiştir.

İlk kadın pilot: Bedriye Tahir Gökmen (1933)

Bedriye Tahir Gökmen, ilk Türk kadın pilottur. Gökmen Bacı adıyla tanınır. 1932 yılında Vecihi Uçuş Okulu’nda havacılık eğitimine başladı. Bir yandan memurluk yaparken bir yandan uçuş eğitimlerini sürdürdü. 1933’te bröve aldı. Abdurrahman Türkkuşu ona Gökmen lakabını takmıştı. Gökmen Bacı olarak tanınan Bedriye Tahir, 1934’te Soyadı Kanunu çıkınca Gökmen soyadını aldı.

İlk kadın tiyatro oyuncusu: Afife Jale (1919)

Türk oyuncu. Sahneye çıkan İlk Türk kadın oyuncudur. 13 Nisan 1919 tarihinde, Hüseyin Suat’ın “Yamalar” adlı oyununda, Emel rolü ile ilk kez sahneye çıktı. Asıl ismi Afife olan sanatçı, bu oyunda “Jale” takma ismini kullanmış ve daha sonraları Afife Jale adıyla anılmaya başlanmıştır.

İlk kadın televizyon spikeri: Nuran Devres (1968)

TED Ankara Koleji’nin ardından Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi İngiliz Filolojisi bölümünde eğitim aldı. Üniversite eğitimi sırasında TRT’nin spikerlik sınavını kazandı. 31 Ocak 1968’de, TRT’nin Ankara’daki deneme mahiyetindeki ilk televizyon yayınının spikerliğini gerçekleştirilmiştir. Devres’in yaptığı açılış konuşması şöyledir: “Sayın Seyirciler Burası 3. bant 5. kanaldan deneme yayınları yapan Ankara Televizyonu. Bugün 31 Ocak 1968. Bu akşamki deneme yayınlarına başlıyoruz.”. Üç yıl daha TRT’de çalıştıktan sonra Amerika’nın Sesi’nin Türkçe servisi için açılan sınavı kazanan Devres, TRT’den istifa edip kısa süreliğine ABD’ye gitti.

İlk kadın veteriner: Sabire Aydemir (1937)

“Türkiye’nin ilk kadın veteriner hekimi” ünvanını taşır. 1984’te Kadınların seçme ve seçilme hakkının tanınmasının 50. yılı nedeniyle T.B.M.M tarafından kendisine “İlk Bayan Veteriner Hekim” olarak ödül ve plaket verildi.

İlk kadın siyasal parti genel başkanı: Doç. Dr. Behice Sadık Boran (1971)

Behice Sadık Boran (d. 1 Mayıs 1910, Bursa – ö. 10 Ekim 1987, Brüksel), Türkiye İşçi Partisi’nin son genel başkanı, siyasetçi, akademisyen ve sosyolog. 1981’de yurttaşlıktan çıkarıldı. Yurtdışında iken TKP ile TİP’in birleşme kararı aldıklarını duyurdu ve iki gün sonra da öldü. Cenazesi Türkiye’ye getirilen Boran, TBMM ve İstanbul’da düzenlenen törenlerin ardından 18 Ekim’de İstanbul Zincirlikuyu Mezarlığı’nda toprağa verildi.

İlk kadın komando: Tülin Tepedeldiren (1999)

5 Ekim 1998-8 Ocak 1999 tarihleri arasında gerçekleştirilen 12.Dönem Subay-Astsubay Komando kursunu 94 erkek silah arkadaşı ile beraber ve başarıyla tamamlayarak Türkiye’nin ilk Kadın Komandosu ünvanını kazanmıştır. Kursa katıldığı Eğirdir Dağ Komando Okulu ve Eğitim Merkez Komutanlığında ilk defa böyle bir kursiyer yetiştirdiği için bayanlara ait birçok fiziki standartlar onun sayesinde geliştirilmiştir. Kurs dönemi esnasında, Nato bağlısı ülkelerin yetkililerince bayan bir personelin gördüğü kurs ve eğitim standartları merak konusu olmuş, bu sebeple izlenen kurs programı birçok yabancı ülke ordularınca görülmek istenmiştir.

Dünya’nın İlk kadın savaş muhabiri ve ilk Türk kadın fotoğrafçı: Semiha Es

Ünlü gazeteci Hikmet Feridun Es’in eşi.Fotoğrafa eşinin röportaj seyahatleriyle başladı.Eşi ile gittiği kore’de Hürriyet gazetesi savaşın görüntülenmesi için Semiha Es’i görevlendirdi.

Bir Cevap Yazın